In de vakantieperiode is er veel ophef geweest over de late sociale abortussen die in ziekenhuizen plaatsvinden. In Nederland mogen abortussen worden uitgevoerd tot eind 23e week van de zwangerschap. In abortuscentra in Heemstede en Utrecht worden abortussen uitgevoerd tot eind van de 21e week. Door middel van de methode D&E, wij noemen dat ‘fragmenteren’. Het kindje wordt namelijk in stukjes geknipt en in delen uit de baarmoeder gehaald. Te gruwelijk voor woorden en scharen onder ‘normale medische zorg’ onwaardig. Een ingreep die niet zonder risico is. Omwille van de risico’s voor de moeder gaan deze twee centra bij abortus niet verder dan eind 21e week van de zwangerschap.
Proef
Half juli schreven de media dat ziekenhuizen met een proef gaan starten om sociale abortussen uit te voeren in de 22e en 23e week van de zwangerschap. Echter ze gaan die proef niet starten, want die was al gestart!
Zorgelijk bericht
Eind mei dit jaar kreeg Kies Leven een vraag van een verloskundige of wij iets kunnen doen aan het feit dat ze bij haar in het ziekenhuis late sociale abortussen uitvoeren. Het protocol hiervoor was gewijzigd waardoor nu ook late abortussen worden uitgevoerd op gezonde kinderen. De verloskundige hebben we in contact gebracht met de SGP Tweede Kamer fractie omdat wij niets wisten van wijzigingen van een protocol. Na gesprek bleek dat dit al even aan de gang was en voor veel onrust zorgde in het ziekenhuis waar deze verloskundige werkte. Hierna hebben we gesproken met personeelsleden in verschillende andere ziekenhuizen. Een gynaecoloog, verpleegkundigen en verloskundigen. In meerdere ziekenhuizen speelde vergelijkbare situaties die eveneens bij elk ziekenhuis beroering bracht onder het personeel.
Artikel NTOG
In het Nederlands Tijdschrift voor Obstetrie & Gynaecologie (NTOG) van april 2026 wordt in een artikel[1] aandacht gegeven aan het hiaat dat sociale abortussen in de 22e en 23e week niet mogelijk zijn en dat vrouwen hiervoor uit moeten wijken naar het buitenland. In 2023 schreef de Commissie Gynaecoloog en Maatschappij al over dit hiaat. Daarna zijn er stappen gezet in het bundelen van expertise en het ontwikkelen van praktische ondersteuning voor ziekenhuizen, zo staat te lezen in het artikel. NTOG constateert in april dit jaar dat er slechts weinig ziekenhuizen zijn die inmiddels deze zorg leveren. In april blijken de richtlijnen voor de situatie al te zijn herzien en is een toolkit ontwikkeld waarmee ziekenhuizen en andere abortuscentra aan de slag kunnen. Een doelgerichte training maakt deel uit van de ondersteuning om sociale abortussen uit te voeren in de 22e en 23e week.
In tegenstelling tot wat beweerd wordt in de media wordt er in juli niet gestart met een proef, nee verschillende ziekenhuizen waren hier in april al mee bezig. Precies zoals ziekhuismedewerkers ons in mei vertelden.
Andere landen
Volgens de media[2],[3] zouden er ongewenst zwangere vrouwen nu noodgedwongen uitwijken naar Spanje, Verenigd Koninkrijk en naar Amerika. In Spanje zijn sociale abortussen toegestaan tot 14 weken. Tot 22 weken alleen als er medische problemen zijn en na 22 weken alleen bij ernstige complicaties en als het leven van de moeder in gevaar zou kunnen komen. Het is daarom uitgesloten dat er vrouwen voor een sociale abortus naar Spanje gaan. Het enige andere land binnen Europa waar sociale abortussen worden uitgevoerd tot de 24e week, is het Verenigd Koninkrijk waar volgens verschillende media ook Nederlandse zwangere vrouwen naar uitwijken. Uit de laatste jaarrapportage van de afdeling Health and Social Care in het VK en Wales blijkt dat Nederland in het geheel niet voorkomt in de lijst van landen waar vandaan vrouwen voor abortus naar het VK gaan[4],[5]. Wel Frankrijk (20), Malta (15), Duitsland (10), Denemarken (5), België (5), Portugal (5), Noorwegen (5) en andere landen (allemaal landen met een lagere abortustermijn), maar geen Nederland.
In 2021 is een onderzoek[6] uitgevoerd naar het afreizen vanuit Europese landen naar het Verenigd Koninkrijk en Wales. Ook uit dit onderzoek blijkt niet dat er vanuit Nederland ongewenste zwangere vrouwen naar het Verenigd Koninkrijk en Wales gaan. Of er vrouwen naar Amerika gaan voor een sociale abortus lijkt onwaarschijnlijk. Daar is niets over te vinden.
De zorgen dat Nederlandse vrouwen in de 22e en 23e week naar het buitenland moeten voor een sociale abortus lijken daarmee niet onderbouwd te kunnen worden. De vraag is daarom of die bewering wel juist is, of slechts wordt gebruikt om de lezer te manipuleren en ziekenhuizen onder druk te zetten door hen een schuldgevoel aan te praten. Deze oneerlijke informatievoorziening in de media maakt een gesprek heel erg lastig omdat de lezer op het verkeerde been wordt gezet en daarmee ook onze regering die hiermee aan de slag moet. De leugen lijkt hier te regeren…
Kees van Helden
Algemeen coördinator vereniging Kies Leven
[1] NTOG_2026_2_DEF-HR-Hiaat22-24-weken.pdf
[2] Ziekenhuizen gaan late abortussen doen bij vrouwen met een ongewenste zwangerschap | de Volkskrant
[3] Oplossing voor ‘hiaat’: ziekenhuizen gaan late abortussen tussen 22 en 24 weken uitvoeren | Nieuws | AD.nl
[4] abortion-statistics-2023-non-residents.ods
[5] Abortusstatistieken voor Engeland en Wales: 2023 – GOV.UK
[6] Cross-country abortion travel to England and Wales: results from a cross-sectional survey exploring people’s experiences crossing borders to obtain care – PMC
