Ronald Zoutendijk, voormalig bestuurder van Siriz analyseerde het rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Hieronder zijn samenvatting, met toestemming overgenomen vanaf LinkedIn
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzocht dit voorjaar de zorgverlening naar de vrouwen die de pil aanvroegen via de website. Uit het onderzoek bleek dat op verschillende onderdelen verbeteringen nodig waren om te voldoen aan de geldende eisen en professionele normen.
Geen persoonlijk contact
Tijdens het onderzoek bleek dat er meestal geen persoonlijk contact was met de vrouwen die de abortuspil aanvroegen. Het contact verliep voornamelijk digitaal. Ook ontbraken in het aanvraagformulier enkele essentiële vragen, zoals over de zwangerschapsduur, mogelijke complicaties, nazorg door de eigen huisarts en eventuele alternatieven. Ook werd geen aandacht besteed aan een zwangerschapstest 4 weken na het gebruik van de abortuspil en, waar nodig, aan het laten maken van een echo door een verloskundige.
Onzorgvuldige zorg
De inspectie constateert dat wezenlijke zorgvuldigheidswaarborgen ontbreken. Volgens het rapport worden geen (één of meer) gesprekken met de vrouw gevoerd om tot een zorgvuldige besluitvorming te komen. Ook wordt niet expliciet uitgevraagd waar de vrouw behoefte aan heeft in het zorgproces, of alternatieven zijn overwogen, of en welke rol de informatiepositie van partner of verwekker speelt. Evenmin wordt op het aanvraagformulier duidelijk gemaakt welke verschillende behandelmethoden of mogelijkheden voor zwangerschapsafbreking er zijn. Daarmee schiet de zorgaanbieder volgens de inspectie tekort in de invulling van de bijzondere zorgvuldigheidseisen die gelden voor abortuszorg. Ten aanzien van de diagnostiek stelt de inspectie vast dat de zorgaanbieder wel informatie uitvraagt om de zwangerschapsduur te bepalen en risicofactoren voor een extra-uteriene zwangerschap in kaart te brengen, maar dat de uitvraag niet volledig is. Zo wordt de dag van onbeschermde coïtus niet uitgevraagd en wordt niet gevraagd of de vrouw is gesteriliseerd. Ook heeft de inspectie vastgesteld dat een echo wel op indicatie kan worden verlangd, maar dat vrouwen daarvoor zelf een huisarts, echoscopist of verloskundige moeten zoeken.
Slechte organisatie
Daarnaast signaleert de inspectie tekortkomingen in de randvoorwaardelijke organisatie van de zorg. Zo zijn niet alle voorschrijvers huisartsen; ook een gynaecoloog en een arts in opleiding tot gynaecoloog schrijven abortusmedicatie voor. Verder zijn er volgens de inspectie tekortkomingen in de receptvereisten, omdat de handtekening en telefoonnummer van de voorschrijver niet altijd klopt, en het ontbreken van samenwerkingsafspraken met apothekers. Ook op het gebied van taakdelegatie, personeelsbeleid en dossiervoering ziet de inspectie tekortkomingen. De supervisie van basisartsen is niet ingericht conform het LHV-standpunt en het gebruikte EPD beschikt niet over een medicatiebewakingsmodule en is niet aangesloten op het LSP. Specifiek ten aanzien van voorschrijven via internet oordeelt de inspectie dat niet kan worden volstaan met de redenering dat een fysiek consult of lichamelijk onderzoek niet nodig is. In dit bijzondere domein geldt immers dat één of meer gesprekken met de vrouw wettelijk en professioneel vereist zijn. Daarbij komt dat de medicatiehistorie wel via het formulier wordt uitgevraagd, maar niet wordt geraadpleegd. Ook binnen de digitale zorgverlening ziet de inspectie risico’s: de identiteit van de vrouw wordt door de zorgaanbieder niet geverifieerd. Daarnaast noemt de inspectie tekortkomingen in de bewaarplicht van medische dossiers en in de borging van de continuïteit van de zorgverlening vanuit informatiebeveiligings- en organisatieperspectief. De algemene conclusie van de inspectie is dat de zorgaanbieder bij een deel van de getoetste thema’s niet voldoet aan de geldende wet- en regelgeving en de professionele standaard.
Redactie Kies Leven
In de samenvatting van het rapport worden de volgende onvolkomenheden genoemd:
– ontbreken van één of meer gesprekken met de vrouw
– er wordt niet uitgevraagd waar de vrouw behoefte aan heeft
– er worden geen alternatieven voor abortus aangeboden of besproken
– er word ook niet gesproken over de rol van de partner
– er wordt niet gesproken over de verschillende behandelmogelijkheden
– de uitvraag om vast te stellen of er een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zou kunnen zijn, is onvolledig
– er wordt niet gevraagd naar de dag van de onbeschermde gemeenschap om de juiste zwangerschapsduur te kunnen vaststellen
– er wordt ook niet gevraagd of de vrouw is gesteriliseerd
– er wordt wel gekeken of de vrouw een echo nodig heeft, maar de vrouw moet dat zelf regelen
– de continuïteit van zorg en nazorg acht de inspectie onvoldoende geborgd
– bij complicaties wordt de vrouw naar haar eigen huisarts of huisartsenpost verwezen terwijl Thuisabortus zelf niet bereikbaar is
– een concreet aanbod voor telefonisch nazorg contact ontbreekt
– niet alle voorschrijvers zijn huisartsen
– er zijn tekortkomingen in receptvereisten (handtekening en telefoonnummer van de voorschrijver klopt niet altijd
– er ontbreken samenwerkingsovereenkomsten met apothekers
– ook op gebied van taakdelegatie, personeelsbeleid en dossiervoering ziet de inspectie tekortkomingen
– de supervisie van basisartsen is niet ingericht conform LHV-standpunt
– het gebruikte EPD beschikt niet over een medicatiebewakingsmodule en is niet aangesloten op het LSP
– de medicatiehistorie wordt via formulier wel uitgevraagd, maar niet gecontroleerd
– de identiteit van de vrouw wordt door thuisabortus niet geverifieerd
– inspectie constateert een tekortkoming in de bewaarplicht van medische dossiers
– en tekortkoming in de borging van de continuïteit van de zorgverlening vanuit informatiebeveiligings- en organisatieperspectief
Inspectie geeft aan dat er inmiddels al wel stappen zijn gezet ter verbetering.
Echter er is geen enkele controle of de vrouw die de abortuspillen aanvraagt ook de pillen gaat gebruiken. Ook is er geen enkele controle of ze de pillen binnen de wettelijke termijn gaat gebruiken.
