En de mogelijke gevolgen
Abortus en curettage
En de mogelijke gevolgen
Curettage is een medische handeling. Bij een curettage wordt het oppervlak van een weefsel afgeschraapt, zodat wordt verwijderd wat ziekmakend of anderszins ongewenst is. Curettage van de baarmoeder, de uterus, gebeurt met een curette, een scherpe schraper, die via de (geforceerd) verwijde baarmoederhals naar binnen wordt gebracht, Curetteren kan ook via een buisje verbonden aan een afzuiginstallatie. Hetgeen wordt weggeschraapt of wegzogen uit de baarmoeder is een dood of gedood kindje tezamen met ander weefsel zoals de placenta.
Wat abortus dan wel abortus provocatus is, weten we helaas heel goed: een natuurlijke miskraam, respectievelijk een opgewekte miskraam. Bij dat laatste wordt opzettelijk een groeiend kindje in de baarmoeder gedood. In het algemene spraakgebruik is dat wat onder “abortus” wordt verstaan. Veel abortussen worden tegenwoordig ingezet en uitgevoerd met de zogenaamde “abortuspil”, ook medicamenteuze of chemische abortus genoemd, bestaande uit één pil die wordt geslikt en vier pillen die een paar dagen later meestal vaginaal worden ingebracht. Dit mag in Nederland tot 9 weken zwangerschap. Curetteren wordt toegepast bij instrumentele abortussen tot de 13e week van de zwangerschap. Vertegenwoordigers van abortuscentra hebben aangegeven dat ze liever curetteren dan met de abortuspil werken, onder andere omdat die procedure binnen een uur kan worden uitgevoerd in plaats van dat de vrouw er zelf meerdere dagen mee bezig is (met ook nog een risico op mislukken, zie onder). Over abortussen wordt steeds gecommuniceerd dat het veilige procedures zijn voor de vrouw (voor het kind is het altijd dodelijk). Maar is dat echt zo?
Risico’s voor complicaties bij curettage
Eerst gaan we hier in op mogelijke complicaties die zich voordoen bij curettage. Verschillende medische centra (AMC, UMCG[1][2]) waarschuwden voor gevolgen van curettage, zowel voor het schoonmaken van een baarmoeder na een miskraam, als voor een instrumentele abortus. In antwoord op een vraag van een kamerlid hierover antwoordde staatssecretaris Van Rijn (VWS) dat daarvoor verschillende soorten instrumenten gebruikt zouden worden[3]. Hetgeen onjuist is.
Oprekken van de baarmoederhals
Om de curette of zuigbuis in de baarmoeder te kunnen brengen moet de baarmoederhals wijder gemaakt worden. Daarvoor zijn verschillende methodes. Maar een gevolg is een 70% verhoogde kans op een vroeggeboorte vóór 32 weken bij een volgende zwangerschap[4][5] (AMC, UMCG).
Beschadigen baarmoederwand en verklevingen
Bij een curettage worden scherpe instrumenten gebruikt. Ook al wordt daar zorgvuldig mee omgegaan, toch komt het voor dat de dunne baarmoederwand wordt doorboord. Dat geeft een zware bloeding waarvoor ziekenhuisopname noodzakelijk kan zijn, zo zien we in de jaarlijkse rapportages van de Wet afbreking zwangerschap over complicaties (en daarvan wordt aangegeven dat die gegevens onvolledig zijn).
Maar ook een heel voorzichtig uitgevoerde curettage na een miskraam of bij een abortus kan de baarmoeder zodanig beschadigen dat een volgende zwangerschap niet of moeilijker mogelijk is[6]. Diverse ziekenhuizen geven aan dat daarom curettage de laatste behandeloptie zou moeten zijn wanneer er een miskraam is. Er kan beter worden afgewacht totdat het kindje door het lichaam zelf wordt afgestoten, of een medicamenteuze behandeling inzetten (met dezelfde weeënopwekkende stof als de tweede set pillen bij de abortuspil). Blijft dat curettage veel wordt ingezet bij abortussen.
Een speciale complicatie na curettage is het optreden van verklevingen in de baarmoeder die ontstaan door beschadigingen. Dit heeft zelfs een aparte naam: syndroom (ziekte) van Asherman[7][8]. Hoe vaak die optreden na curettage daar verschillen de meningen sterk over. Onderzoeker Angelo Hooker[9] (AMC) noemt 1 op de 5 vrouwen, terwijl het UMC 1 op de 50 noemt. Verklevingen verminderen de kans op een zwangerschap[10][11].
Adder onder het gras bij de abortuspil
Het lijkt mooi dat bovenbeschreven complicaties zich niet voordoen als de abortuspil wordt gebruikt bij een abortus. De abortuspil is “zeer veilig” volgens de website van Sekshag[12]. Slechts bij 0,5% van de behandelingen zouden er ernstige complicaties optreden. Buitenlands onderzoek[13] vond negatieve gevolgen (lichamelijk en geestelijk) bij meer dan 10% van de vrouwen na gebruik van de abortuspil. Maar de “adder” hier: de officiële CBG productinformatie van de abortuspil (Sunmedabon R) meldt “het niet-verwaarloosbare risico van mislukking van de behandeling (4,5 tot 7,8% van de gevallen).” De Leidraad voor huisartsen, Fiom en Vrelinghuis komen met percentages van 0,5 tot 10%[14][15][16][17]. Hoe kan dat zo ver uiteenlopen? En wat volgt na het mislukken van een abortus met de abortuspil: curettage!
Algemene informatie abortuscentra
Op de meeste websites van abortuscentra en die van pro-abortus sites wordt met geen woord over mogelijke gevolgen van curettage gesproken of er voor gewaarschuwd. Complicaties worden zelfs ontkent: “In het algemeen heeft de behandeling geen nadelige invloed op volgende zwangerschappen[18][19]”. Ook Rutgers ontkent dat er een mogelijkheid bestaat dat er een verminderde vruchtbaarheid is na een abortus: “Je vruchtbaarheid verandert niet door een abortus[20].” Over de mogelijke complicaties van het syndroom van Asherman en verhoogd risico op een vroeggeboorte bij een volgende zwangerschap na curettage wordt bij Rutgers geheel niet gesproken.
Hoe veilig is abortus?
Abortus is de meest uitgevoerde medische procedure in Nederland en zou daarom de veiligste moeten zijn. In Nederland wordt die immers uitgevoerd door gekwalificeerde artsen. Er kunnen wel bijwerkingen en complicaties ontstaan, maar dat komt volgens informatie van Ministerie van VWS maar bij 3 op de 100 mensen (2,7%) voor[21][22]. Dat staat ten minste in de jaarlijkse rapportages Wet Afbreking Zwangerschap. Echter wel met een heel belangrijke voetnoot: “De registratie van complicaties is niet verplicht conform de Wafz. Complicaties manifesteren zich pas enkele dagen tot weken na de behandeling en registratie. Deze registratie geeft dus geen volledig beeld”. Het is daarom niet terecht om te schermen met deze bijzonder lage complicatiecijfers uit de jaarrapportage. Feit is dat we niet weten hoeveel complicaties er jaarlijks optreden. Feit is dat we daardoor vrouwen geen eerlijk beeld kunnen geven over de risico’s voor mogelijke complicaties. Maar bovenstaande gegevens over heel verdrietige gevolgen na curettage zouden tot grote voorzichtigheid moeten leiden.
De stelling dat abortus veilig zou zijn en geen mogelijke gevolgen zou hebben is daarom een onterechte claim.
[1] Curettage: weghalen zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder
[2] Vroege miskraam | Amsterdam UMC
[3] Antwoord op vragen van de leden Van der Staaij en Dik-Faber over de risico’s van een curettage na een miskraam of tijdens een abortus provocatus | Tweede Kamer der Staten-Generaal
[4] AMC Magazine Nr 6 sept 2015 by Amsterdam UMC – Issuu (pag 4)
[5] Onderzoekers waarschuwen voor risico’s curettage na miskraam
[6] Asherman | Spaarne Gasthuis
[7] Asherman | Spaarne Gasthuis
[8] Asherman syndroom | Diakonessenhuis
[9] ‘Voorkom verklevingen in de baarmoeder zoveel mogelijk’ – DOQ
[10] Asherman Syndroom | Behandelingstraject | Bergman Clinics
[11] Verklevingen in je baarmoeder: kun je dan nog wel zwanger worden?
[12] FAQ Abortuspil bij de huisarts – seksHAG
[13] https://kiesleven.nl/nieuwste-informatie-over-de-abortuspil
[14] 2024-09-Leidraad-huisartsenzorg-bij-een-ongewenste-zwangerschap_DEF.pdf
[15] Vroege miskraam | Amsterdam UMC
[16] De abortuspil – Abortuskliniek Vrelinghuis
[17] De abortuspil | Ongewenst zwanger | Fiom
[18] Periode na de behandeling – Zeeuwse Abortuszorg (ZEAZ)
[19] Abortus Hulpverlening | Ongewenst zwanger, help wat nu? | Nederland
[20] Abortusmethoden – Seksualiteit
[21] Een realistisch beeld van zwangerschap en abortus | Fiom
