Over abortus op ‘sociale gronden’ en de ruimte (of het gebrek daaraan) voor gewetensbezwaarden.
Er is deze week veel ophef over het voornemen van ziekenhuizen om late abortussen tot de uiterste grens van 24 weken uit te voeren op andere dan medische gronden. Abortusklinieken doen dit zelf niet vanwege risico’s bij deze ingreep, dus willen de ziekenhuizen dit oppakken en tot officieel beleid maken. Deze zeer late abortussen worden omschreven als abortussen om ‘sociale redenen’. Wat er echter sociaal is aan het doden van een levensvatbaar kind, waar in de landen om ons heen al voor wordt gevochten door artsen en verpleegkundigen als het te vroeg geboren wordt, is mij een raadsel. Wist je trouwens dat we in Nederland officieel de moeite voor deze kinderen niet doen, want dat zou zomaar de grens van onze abortuswetgeving in twijfel kunnen trekken? En ja, alles behalve dat natuurlijk… want alles moet wijken voor het heilige verklaarde ‘vrouwenrecht’ van de vrije keuze. Kinderen die worden geofferd op het altaar van de zelfbeschikking; het kan in Nederland.
Maar goed, daar wil ik het niet over hebben. Ik wil het hebben over de bijkomende mededeling van de ziekenhuizen over de mogelijkheid van gewetensbezwaarden van het personeel bij een ingreep als deze. Het kan je zomaar ontgaan zijn in al de ophef, maar mensen die werken op afdelingen die hiermee te maken kunnen krijgen, mogen op basis van gewetensbezwaren weigeren om mee te werken. Iedereen blij toch?!
Het doet me denken aan de discussie rondom het homohuwelijk van enkele decennia geleden. Ook daar waren clausules ingebouwd: niet iedereen was het met deze opvatting over het huwelijk eens en het kon je als ambtenaar van de burgerlijke stand niet verplicht worden om zo’n huwelijk van mensen van hetzelfde geslacht te sluiten. Was je er om wat voor reden niet voor, dan was er daarom de mogelijkheid om te weigeren. Een andere ambtenaar kon de huwelijkssluiting dan overnemen. Er was ruimte voor zogenaamde gewetensbezwaarden. Iedereen blij toch?!
Het duurde echter maar enkele jaren, totdat de bakens verzet werden. Het had nu lang genoeg geduurd met al die lastige ambtenaren en hun achterhaalde ideeën en als je als nieuwe trouwambtenaar nog huwelijken wilde sluiten, moest je maar instemmen met de wetgeving. Anders moest je maar ander werk kiezen of daarbij geholpen worden. Het werd beleid om daarop ook nieuwe ambtenaren te selecteren. Op deze manier werd de gewetensbezwaarde trouwambtenaar uitgefaseerd.
Opvallend: de samenleving haalde destijds de schouders op. Het werd ook wel eens tijd vond men. Dat was althans mijn indruk. En that, as they say, was that.
En nu klinkt hetzelfde woord weer rondom de plannen van de ziekenhuizen. Er is ruimte voor gewetensbezwaarden. Iedereen blij toch?! Maar hoelang zal dit standhouden en wat komt er praktisch van terecht? De verdraagzaamheid van vandaag de dag is lang niet meer zo groot als nog maar een paar decennia geleden. De polarisatie werkt zo dat verplichte aanpassing steeds dwingender wordt opgelegd. Ik vrees dan ook voor wat gaat komen. Is dit een papieren werkelijkheid? Achter de schermen kan op allerlei manieren druk worden uitgeoefend. Wat als je weigert en je contract moet bijvoorbeeld verlengd worden? En hoe lang duurt het voordat het ‘gewoon’ staand beleid wordt dat nieuwe werknemers moeten instemmen met de procedure van het ziekenhuis rondom deze late abortussen op de valreep? Anders moet je maar op een andere afdeling gaan werken. Werk zat immers. Iedereen blij toch?!
Roelof Ham
Lid van de vereniging Kies Leven
